Cháo đúc Hải Phú

    Xã Hải Phú (Hải Lăng, Quảng Trị) là vùng đất có địa hình mang đậm triết lý phong thủy phương Đông. Người xưa quan niệm: 'Nhà hướng nam, không làm cũng có ăn'. Đất hai làng Long Hưng và Phú Hưng của xã Hải Phú vốn được hình thành chủ yếu do phù sa của dòng Thạch Hãn lắng đọng, bồi tụ nên, lại định vị theo hướng chính nam, thuận cả ba tiêu chí: 'Nhất cận thị, nhị cận giang, tam cận lộ'.

    Địa linh sinh nhân kiệt, đất Hải Phú vốn đã thuận thiên, lòng người lại khoáng đạt nên con cháu muôn đời được hưởng phúc, ấy là nhân hòa vậy.

    Xưa Lang Liêu nghe lời mách bảo của một vị thần, làm bánh chưng bánh giầy dâng vua cha mà được truyền ngôi, là bởi trong bánh đã gói gọn cả đất trời, cả lòng người, nhân đức muôn đời đủ cả. Người Hải Phú cũng lấy đó mà sáng tạo ra món cháo đúc, chủ yếu dùng trong các ngày giỗ chạp của gia đình, dòng họ.

    Cháo đúc, khác với món bánh đúc hay cháo đặc các nơi khác thường làm. Không ngâm hay xay gạo, hoàn toàn không hàn the, vị lại đậm đà, màu tự nhiên của rau mùi bắt mắt, ăn chỉ tính no, tính đã thèm, không tính ngán.

    Món cháo đúc, chủ yếu dùng trong các ngày giỗ chạp của gia đình, dòng họ.

    Món cháo đúc, chủ yếu dùng trong các ngày giỗ chạp của gia đình, dòng họ.

    Thế nhưng, người Hải Phú đi xa đã đành, người ở quê cũng chưa hề bỏ quên món ăn truyền thống này. Mỗi lần gia đình có việc, nhà nào cũng cố nấu cho được một nồi cháo đúc để con cháu về ăn.

    Sẵn lúa gạo và gia cầm tại địa phương tự trồng và chăn nuôi, cháo đúc được bà con ở đây chọn lựa kĩ ngay từ khâu lấy nguyên liệu. Gạo phải là thứ gạo tẻ dẻo, được gạo mới là tuyệt nhất, đem vo sạch, để ráo nước. Chọn vịt hoặc chim thật béo, nhiều thịt, làm sạch, lọc xương ống chân, xương cánh rồi chặt miếng, văm nhỏ mịn cho đến lúc bóp ở tay không thấy có dằm xương đâm vào mới đạt. Thịt vịt vằm càng mịn, nồi cháo càng ngọt, vị béo càng thấm. Sau khi vằm thịt xong, ướp gia vị gồm tiêu, hành, nước mắm, ít hạt nêm và bột ngọt, để khoảng năm phút cho thấm rồi đem xào vừa chín tới, nghe đủ thơm là được.

    Món cháo đúc được nấu ở trên bếp của mỗi gia đình

    Món cháo đúc được nấu ở trên bếp của mỗi gia đình

    Đậu phụng ngâm nước lột bỏ vỏ lụa, giã giập nhỏ nhưng không mịn nát. Thịt mỡ lợn cắt nhỏ, rán tráng qua đáy nồi cho khỏi sít cháy cháo. Chọn thịt vịt để nấu chứ không chọn thịt lợn là vì thịt lợn dễ gây ớn ngấy. Và nồi nấu cũng phải là loại nồi đồng xưa, hoặc nồi gang phải dày thì cháo mới không dễ bị khê cháy. Sau khi rán tráng nồi bằng mỡ lợn, cho lượng nước vừa phải, đổ gạo vào nấu cho đến lúc sôi, đổ tiếp thịt vịt vằm và đậu phụng đã giã nát vào, cho sôi lại và bắt đầu công đoạn quấy cháo. Vì là thường nấu trong các dịp giỗ chạp nên cháo đúc được nấu trong các nồi lớn, theo đó, đũa quấy cháo cũng phải là đôi đũa "đặc chủng": Đầu hơi dẹt và to vừa phải, dài khoảng 70 đến 80 phân

    Cháo có ngon đều không, hạt gạo có chín mềm không là nhờ vào tay người quấy cháo, và đặc biệt, lửa cũng phải đỏ liu riu, không để tắt bếp gây mùi khói hay lửa quá đỏ làm khê cháo. Phải quấy đều tay, quấy liên tục cho đến khi cháo rền sệt, múc lên không chảy là được, rồi nêm nếm gia vị một lần nữa cho vừa ăn mới bắc xuống.

    Món cháo đúc, chủ yếu dùng trong các ngày giỗ chạp của gia đình, dòng họ.

    Món cháo đúc, chủ yếu dùng trong các ngày giỗ chạp của gia đình, dòng họ.

    Sự đa công trong chế biến còn có thêm ở phần đổ cháo ra nong. Những tàu lá chuối xanh mát đã được lau rửa sạch sẽ, trải đều trên mặt nong. Cháo đổ ra được dàn đều dày cỡ ba đến bốn xăng ti mét rồi dùng chiếc đũa chuyên biệt nén chặt xuống. Nén càng chặt cháo càng có độ dai ngon. Rau ngò mùi, ngò gai, ném lá cắt thật nhỏ, cùng với ít tiêu rắc đều lên trên, tùy mức độ ăn cay mà thái mỏng thêm ít ớt đỏ cho tươi màu sắc nong cháo. Để nguội, cắt cháo thành hình thoi hay chữ nhật theo sở thích rồi bày ra đĩa, vậy là đã hoàn thành món cháo đúc đặc sản Hải Phú.

    Thành công của cháo đúc là khi miếng cháo cắt ra không rời vỡ, hạt gạo không nát bấn mà mềm tan, được trộn đều với thịt vịt và gia vị, không có chỗ đậm thịt, chỗ trắng cháo. Mùi thơm của ngò ném cùng với chất ngậy vừa phải của thịt vịt, vị béo bùi của đậu phụng tan đều trong miệng, tuyệt không có vị khê hay nhão.

    Khi miếng cháo cắt ra không rời vỡ, hạt gạo không nát bấn mà mềm tan

    Khi miếng cháo cắt ra không rời vỡ, hạt gạo không nát bấn mà mềm tan

    Chẳng mấy món ăn trong giới ẩm thực lại chú ý đến phần cháy. Riêng cháo đúc Hải Phú, cháy cháo, các mệ các o vẫn gọi là "kháo" được xem là một phần "tinh túy" của món ăn. Với tất cả hương vị của nồi cháo, cháy cháo còn có thêm sắc vàng đều, giòn rụm. Nhà bếp và bọn trẻ con luôn chờ đợi cái khoảnh khắc gỡ ra miếng cháy cháo từ đáy nồi, để nghe vị béo ngậy, thơm lừng, giòn tan, nhai nghe rau ráu trong miệng.

    Cháo đúc cháy.

    Cháo đúc cháy.

    Người Hải Phú dẫu có ăn đến sơn hào hải vị, nem rồng chả phượng tận muôn phương vẫn day dứt một nỗi ghiền cháo đúc. Cháo đúc là giọt mồ hôi chị tảo tần chăm chút nồi cháo đúc cho mấy đứa ở xa lâu ngày mới trở về nhà. Hơn tất cả, là hương vị của sum vầy, đoàn tụ.
     

    create

    Trần Tuyết Thanh / xanhx.vn

    Nguồn: http://xanhx.vn/du-lich-az/chao-duc-hai-phu-2682.html

    Đến Quảng Bình đừng bỏ lỡ món ăn này

    Đến Quảng Bình đừng bỏ lỡ món ăn này

    timer11/09/2020

    Quảng Bình là một vùng đất lý tưởng để du khách lựa chọn là điểm đến cho hành trình du lịch của mình. Khi đến đây, ngoài chiêm ngưỡng những cảnh đẹp thì khách du lịch còn được thưởng thức nhiều món ăn vô cùng hấp dẫn của vùng đất này.

    Bún mắm nêm chỉ nhắc đến thôi đã thấy thèm

    Bún mắm nêm chỉ nhắc đến thôi đã thấy thèm

    timer11/09/2020

    Trong mâm cúng đất tháng Hai âm lịch của người Huế, luôn phải có một chén mắm nêm cùng dĩa rau khoai lang luộc. Tương truyền chén mắm nêm là để cúng cho những người Chăm vốn là chủ nhân trước đây của vùng đất Châu Ô, Châu Rí... Mắm nêm cũng là một đặc sản của người Chăm truyền lại.

    Ca sĩ Thái Thùy Linh làm phở cuốn giữa rừng Phong Nha - Kẻ Bàng

    Ca sĩ Thái Thùy Linh làm phở cuốn giữa rừng Phong Nha - Kẻ Bàng

    timer08/09/2020

    Trong hành trình “Du ca: Đi và hát”, Thái Thùy Linh đưa khán giả đến với vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng để cùng tận hưởng thiên nhiên. Mở màn cho chuyến hành trình tại đây, nữ ca sĩ đã giới thiệu món phở cuốn đặc biệt giữa khung cảnh hoang sơ.

    Món bánh Tu Huýt Quảng Trị khiến thực khách ăn rồi nhớ mãi

    Món bánh Tu Huýt Quảng Trị khiến thực khách ăn rồi nhớ mãi

    timer20/07/2020

    Những chiếc bánh Tu Huýt của Quảng Trị mang hương vị thơm dẻo của bột sắn, của khoai kèm vị ngọt dịu của đường mía, trở thành một món quà vặt mà ai lỡ ăn rồi sẽ nhớ mãi.